“Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is…maar Ek sê vir julle”: Deel 2 – Die letter teenoor die gees.

In Mattheüs 5 praat Jesus van dinge wat “die mense van die ou tyd” geleer was, teenoor die dinge wat Hy leer. Hier is die verse met daardie belangrike verwysings…

Mat 5:21-22  Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie doodslaan nie, maar elkeen wat doodslaan, moet verantwoording doen voor die gereg.  22  Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat vir sy broeder sonder rede kwaad is, verantwoording moet doen voor die gereg; en elkeen wat vir sy broeder sê: Raka! moet verantwoording doen voor die Groot Raad; en elkeen wat sê: Jou dwaas! moet verantwoording doen in die helse vuur.

Mat 5:27-28  Julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie egbreek nie.  28  Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat na ‘n vrou kyk om haar te begeer, reeds in sy hart met haar egbreuk gepleeg het.

Mat 5:31-32  Daar is ook gesê: Elkeen wat van sy vrou skei, moet haar ‘n skeibrief gee.  32  Maar Ek sê vir julle dat elkeen wat van sy vrou skei, behalwe omrede van hoerery, maak dat sy egbreuk pleeg, en elkeen wat die geskeie vrou trou, pleeg egbreuk.

Mat 5:33-34  Verder het julle gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is: Jy mag nie vals sweer nie, maar jy moet jou ede aan die Here hou.  34  Maar Ek sê vir julle: Sweer hoegenaamd nie—nie by die hemel nie, omdat dit die troon van God is;

Mat 5:38-39  Julle het gehoor dat daar gesê is: Oog vir oog en tand vir tand.  39  Maar Ek sê vir julle dat julle ‘n slegte mens nie moet weerstaan nie; maar as iemand jou op jou regterwang slaan, draai ook die ander een na hom toe.

Mat 5:43-44  Julle het gehoor dat daar gesê is: Jy moet jou naaste liefhê en jou vyand moet jy haat.  44  Maar Ek sê vir julle: Julle moet jul vyande liefhê; seën die wat vir julle vervloek, doen goed aan die wat vir julle haat, en bid vir die wat julle beledig en julle vervolg.

Waarna verwys Jesus as Hy van die leer van “die mense van die ou tyd” praat? Wel, dit word alles gekwoteer uit die Wet van Moses wat die ou volk van Israel moes gehoorsaam. 

Mattheüs 5 vers 21 kom uit Eksodus 20 vers 13;

Mattheüs 5 vers 27 kom uit Eksodus 20 vers 14;

Mattheüs 5 vers 31 kom uit Deuteronomie 24 vers 1;

Mattheüs 5 vers 33 kom uit Levitikus 19 vers 12;

Mattheüs 5 vers 38 kom uit Eksodus 21 vers 24;

Mattheüs 5 vers 43 kom uit Levitikus 19 vers 18 (sien ook na Ps 139:21-22).

Jesus het dus ‘n ander wet gebring wat teenoor die Wet van Moses staan, vir hulle wie dit kan ontvang. Kyk hoe stel die apostel Paulus die twee wette teenoor mekaar:

Rom 8:1-4  Daar is dan nou geen veroordeling vir die wat in Christus Jesus is nie, vir die wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.  2  Want die wet van die Gees van die lewe in Christus Jesus het my vrygemaak van die wet van die sonde en die dood.  3  Want God het wat vir die wet onmoontlik was, omdat dit kragteloos was deur die vlees deur sy eie Seun in die gelykheid van die sondige vlees te stuur, en dit ter wille van die sonde, die sonde veroordeel in die vlees,  4  sodat die reg van die wet vervul kon word in ons wat nie na die vlees wandel nie, maar na die Gees.

Die verwysing na “die wet van die sonde en die dood” beteken dat die Wet van Moses ten doel gehad het om die sondige doodstoestand van alle vlees uit te wys…

Rom 3:19-20  Nou weet ons dat alles wat die wet [van Moses] sê, hy dit sê vir die wat onder die wet is, sodat elke mond gestop en die hele wêreld voor God doemwaardig kan wees;  20  aangesien uit die werke van die wet geen vlees voor Hom geregverdig sal word nie, want deur die wet is die kennis van sonde.

Alle wette wat op die vlees fokus, val onder “die wet van die sonde en die dood”. Die Wet van Moses is die voorbeeld wat deur die Skrifte na ons gebring word om al hierdie tipe wette te belig. Die wette wat die “mense van die ou tyd” geleer het, is dus op elke mens persoonlik betrekking, as ons dit kan sien. In Deel 1 van die studiereeks het ons gesien dat die “mense van die ou tyd” eintlik ook ‘n geestelike verwysing is na ons eie ou mens, die vleesmens, en hoe ons ook almal aanvanklik onder die tipe wette leef. Ons moet aardse wette gehoorsaam, en dit sluit in die wette van ons land se regering wie God daar gestel het:

Rom 13:1-4  Laat elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want daar is geen mag behalwe van God nie, en die wat daar is, is deur God ingestel,  2  sodat hy wat hom teen die mag versit, die instelling van God weerstaan; en die wat dit weerstaan, sal hulle oordeel ontvang.  3  Want die owerhede is geen voorwerp van vrees by die goeie dade nie, maar by die slegte. Maar wil jy die mag nie vrees nie, doen wat goed is, en jy sal lof van hom ontvang;  4  want hy is ‘n dienaar van God, jou ten goede. Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy dra die swaard nie verniet nie, want hy is ‘n dienaar van God, ‘n wreker om die een wat kwaad doen, te straf.

Ons aardse vleesmens is van nature ‘n wettelose en tugtelose mens (1Tim 1:9), en moet deur aardse wette regeer word. Maar die aardse wette wat op vlees van toepassing is kan nooit ons hart se probleme oplos nie. Ons hart moet vernuwe word, en dit gebeur uitsluitlik as die wet van die gees van lewe van Christus oorneem.

Rom 12:2  En word nie aan hierdie wêreld gelykvormig nie, maar word verander deur die vernuwing van julle gemoed, sodat julle kan beproef wat die goeie en welgevallige en volmaakte wil van God is.

Niemand word deur die werke van wet van die sonde en die dood voor God regverdig nie. Dit is net deur “die wet van die gees van lewe” van Christus dat ons God se goeie en welgevallige en volmaakte wil kan ken en doen. Kom ons herhaal: Dit is slegs “die wet van die gees van lewe” wat deur Jesus Christus kom, wat almal wat aan vleeslikheid gekoppel was, sal vry kom van die sonde en die dood, op die tyd soos die Vader alleen bepaal:

Rom 8:5-8  Want die wat vleeslik is, bedink vleeslike dinge, maar die wat geestelik is, geestelike dinge.  6  Want wat die vlees bedink, is die dood, maar wat die Gees bedink, is lewe en vrede,  7  omdat wat die vlees bedink, vyandskap teen God is; want dit onderwerp hom nie aan die wet van God nie, want dit kan ook nie.  8  En die wat in die vlees is, kan God nie behaag nie;

Die vleeslike wette en die geestelike wette het twee verskillende fokusse, tog kom albei in die Skrifte voor. Ons moet weet wanneer die Skrifte na die een verwys wat op vlees fokus, en ons moet weet wanneer die Skrifte verwys na die nuwe wet van die gees van lewe in Christus. Hierdie skeiding is van kardinale belang as ons die Skrifte wil reg sny (reg verdeel):

2Ti 2:15  Lê jou daarop toe om jou beproef voor God te stel as ‘n werker wat hom nie hoef te skaam nie, wat die woord van die waarheid reg sny.

Die Woord van God het inderdaad ‘n verdelende rol:

Heb 4:12  Want die woord van God is lewend en kragtig en skerper as enige tweesnydende swaard, en dring deur tot die skeiding van siel en gees en van gewrigte en murg, en is ‘n beoordelaar van die oorlegginge en gedagtes van die hart.

Dieselfde Woord bring geestelike lewe vir sommige, en vir die res bring die Woord geestelike dood. Dit is ook wat die volgende gebeurtenis in die wildernistydperk van Israel tipeer vir die ware geestelike Israel van God (1Kor 10:11; Gal 6:16):

Eks 14:19-20 En die Engel van God wat voor die leër van Israel uit getrek het, het daar weggegaan en agter hulle aan getrek. En die wolkkolom het ook voor hulle weggetrek en agter hulle gaan staan; 20 so het dit dan tussen die leër van die Egiptenaars en die leër van Israel in gekom. En die wolk was daar met die duisternis, en dit het die nag verlig, sodat die een nie naby die ander gekom het die hele nag deur nie.

Die “Engel van God”, die “Wolk van die Here” en die Vuurkolom beskryf dieselfde persoon, naam Jesus Christus, die Woord van God.

Eks 40:34-38  Toe het die wolk die tent van samekoms oordek, en die heerlikheid van die HERE het die tabernakel vervul,  35  sodat Moses nie in die tent van samekoms kon ingaan nie, omdat die wolk daarop gerus en die heerlikheid van die HERE die tabernakel vervul het.  36  En as die wolk van die tabernakel af optrek, het die kinders van Israel elke keer weggetrek op al hulle togte;  37  maar as die wolk nie optrek nie, dan trek hulle nie weg nie, totdat dit weer optrek.  38  Want die wolk van die HERE was bedags op die tabernakel, en vuur was snags daarin, voor die oë van die hele huis van Israel, op al hulle togte.

Eks 13:21-22  En die HERE het voor hulle uitgetrek, bedags in ‘n wolkkolom om hulle op die pad te lei, en snags in ‘n vuurkolom om hulle voor te lig, sodat hulle dag en nag kon trek. 22  Die wolkkolom het nie bedags en die vuurkolom nie snags voor die volk gewyk nie.

Num 14:14  en dit aan die inwoners van hierdie land gesê. Hulle het gehoor dat U, HERE, in die midde van hierdie volk is; dat U, HERE, duidelik waarneembaar verskyn; dat u wolk oor hulle staan en U in ‘n wolkkolom voor hulle uit trek bedags en in ‘n vuurkolom by nag.

Jesus Christus bring inderdaad skeiding, soos Hy tereg opgemerk het…

Mat 10:34-39  Moenie dink dat Ek gekom het om vrede op die aarde te bring nie. Ek het nie gekom om vrede te bring nie, maar die swaard.  35  Want Ek het gekom om tweedrag te verwek tussen ‘n man en sy vader, en tussen ‘n dogter en haar moeder, en ‘n skoondogter en haar skoonmoeder.  36  En ‘n mens se huisgenote sal sy vyande wees.  37  Wie vader of moeder bo My liefhet, is My nie waardig nie; en wie seun of dogter bo My liefhet, is My nie waardig nie.  38  En wie sy kruis nie neem en agter My volg nie, is My nie waardig nie.  39  Wie sy lewe vind, sal dit verloor; en wie sy lewe verloor om My ontwil, sal dit vind.

Dieselfde wolk in die woestyn het twee effekte gehad – duisternis vir die Egiptenare en lig vir die Israeliete. Die Egiptenare is simboliese taal wat staan vir ons vlees, en die ou Israeliete is simboliek (skadubeelde) van die ware uitverkorenes in Christus, soos die Vader ook dan die ware geestelike Jode in Christus, die ware Israel van God, trek na Hom:

Joh 6:44  Niemand kan na My toe kom as die Vader wat My gestuur het, hom nie trek nie; en Ek sal hom opwek in die laaste dag.

Rom 2:28-29  Want nie hy is ‘n Jood wat dit in die openbaar is nie, en nie dít is besnydenis wat dit in die openbaar in die vlees is nie;  29  maar hy is ‘n Jood wat dit in die verborgene is, en besnydenis is dié van die hart, in die gees, nie na die letter nie. Sy lof is nie uit mense nie, maar uit God.

Gal 6:16  En mag daar vrede en barmhartigheid wees oor almal wat sal wandel volgens hierdie reël, en oor die Israel van God!

Duisternis is ‘n simbool vir geestelike dood wat kom in die vorm van geestelike onkunde en blindheid. Die lig is ‘n simbool in die Skrifte wat geestelike lewe uitbeeld, en die lewe kom deur die waarheid te ken. Ons almal is eers deel van duisternis voordat ons die lig van God kan sien en waardeer. As die lig kom, dan word geestelike waarhede geopenbaar aan ons, en die dinge van die vlees word onbelangrik en verdwyn langsamerhand. Daarom het die voorhangsel in die tempel geskeur toe Jesus sterf. Deur die dood van die vlees kom die LIG van die ware LEWE!

Mat 27:51  En kyk, die voorhangsel van die tempel het in twee geskeur, van bo tot onder, en die aarde het gebewe en die rotse het geskeur;

Mar 15:38  En die voorhangsel van die tempel het in twee geskeur van bo tot onder.

Luk 23:45  en die son is verduister; en die voorhangsel van die tempel het middeldeur geskeur.

Ons eie voorhangsel is ons vlees en sy insigte wat geskeur moet word om die lig en lewe van Christus in ons lewe in te laat. Dit kom as ons ons eie kruis opneem en te sterf vir ons eie oortuigings en ons aardse verbintenisse, om regverdig te word voor God op ons eie terme!

Mat 10:38  En wie sy kruis nie neem en agter My volg nie, is My nie waardig nie.
Mat 10:39  Wie sy lewe vind, sal dit verloor; en wie sy lewe verloor om My ontwil, sal dit vind.

Die letters van die ou wet is die voorhangsel wat verwyder moet word indien ons die nuwe lewe in Christus deelgatig wil word. Agter die voorhangsel van die uiterlike letters is geestelike verborgenhede weggesteek wat nie vir baie toeganklik is nou nie. Hierdie voorhangsel bring inderdaad die skeiding tussen TWEE groepe mense. So verwoord Paulus hierdie skeiding…

1Kor 2:6-9  Tog spreek ons wysheid onder die volwassenes, maar ‘n wysheid nie van hierdie wêreld, of van hierdie wêreld se heersers, wat vergaan nie.  7  Maar ons spreek die wysheid van God, wat bestaan in verborgenheid wat bedek was en wat God van ewigheid af voorbeskik het tot ons heerlikheid,  8  wat niemand van die heersers van hierdie wêreld geken het nie—want as hulle dit geken het, sou hulle die Here van die heerlikheid nie gekruisig het nie—  9  maar soos geskrywe is: Wat die oog nie gesien en die oor nie gehoor en in die hart van ‘n mens nie opgekom het nie, wat God berei het vir die wat Hom liefhet.

1Kor 3:1-3  En ek, broeders, kon met julle nie spreek soos met geestelike mense nie, maar soos met vleeslike, soos met klein kinders in Christus.  2  Ek het julle met melk gevoed, nie met vaste spys nie, want julle was nog nie daartoe in staat nie, en julle is nou nog nie daartoe in staat nie,  3  omdat julle nog vleeslik is; want aangesien daar onder julle jaloersheid en twis en tweedrag is, is julle nie vleeslik nie en wandel julle nie na die mens nie?

​Daar is diegene wie die Skrifte op ‘n vleeslike manier lees deur die woorde op uiterlike dinge toe te pas (hulle word as geestelike onvolwasse geklassifiseer deur die Skrifte). As die Skrifte goeie eienskappe beskryf, dan glo hulle dit is hulle. As die Skrifte slegte eienskappe beskryf, dan glo die groep mense dat dit op ander mense van toepasing is en nie op hulle nie. Hulle sien partyskappe. Baie gelowiges in Korinth was in hierdie groepe en so is dan ook aan Paulus gerapporteer, en hy moes hulle streng bestraf…

1Kor 1:11-13  Want dit is aan my deur die huisgenote van Chloë bekend gemaak aangaande julle, my broeders, dat daar twiste onder julle is.  12  Ek bedoel dit, dat elkeen van julle sê: Ek is van Paulus, en ek van Apollos, en ek van Céfas, en ek van Christus.  13  Is Christus verdeel? Is Paulus miskien vir julle gekruisig? Of is julle in die naam van Paulus gedoop?

Dan is daar die ander groep wie dieselfde Skrifte as geestelike lewendige woorde lees (die Skrifte vanaf Genesis 1 tot Openbaring 22 het alles direk toepassing op hulle persoonlike lewe). Hulle sien die woorde as simanteise konsepte nie, maar woorde met intieme en persoonlike betekenis. Hierdie groep gelowiges kan sien wat almal die woorde van die Skrifte (die goeies en die slegtes) vir hul persoonlike lewe uitlig. Hulle verstaan die volgende woorde van Jesus…

Mat 4:4  Maar Hy antwoord en sê: Daar is geskrywe: Die mens sal nie van brood alleen lewe nie, maar van elke woord wat deur die mond van God uitgaan.

Hierdie twee uiteenlopende insigte is wat geestelike lewe of geestelike dood in ons teweegbring. Ons almal begin eers deur op die letter van die Woord te konsentreer, voordat die voorhangsel geskeur word (Heb 10:19-25). Die voorhangsel skeur as ons die oordeel van God beleef en Sy geregtigheid intiem leer ken:

1Pe 4:17  Want die tyd is daar dat die oordeel moet begin by die huis van God. En as dit eers by ons begin, wat sal die einde wees van die wat aan die evangelie van God ongehoorsaam is?

Deur die voledige plae van God se oordeel te beleef, kry ons toegang tot Sy allerheilige insigte:

Hand 14:22  en die siele van die dissipels versterk en hulle vermaan om in die geloof te bly deur te sê: Ons moet deur baie verdrukkinge in die koninkryk van God ingaan.

Open 15:8  En die tempel het vol rook geword uit die heerlikheid van God en uit sy krag, en niemand kon ingaan in die tempel voordat die sewe plae van die sewe engele voleindig was nie.

Niemand kan ingaan in God se allerheilige geestelike tempel alvorens hierdie finale oordeel van God se geestelike wette voltooi is nie. So verkry ons die ware lewe, en ons word laat sit saam met Christus. Deur geloof neem ons nou reeds ons plekke in met volle geloofsversekerdheid:

Efes 2:1-10  En julle het Hy lewend gemaak, wat dood was deur die misdade en die sondes  2  waarin julle tevore gewandel het volgens die loop van hierdie wêreld, volgens die owerste van die mag van die lug, van die gees wat nou in die kinders van die ongehoorsaamheid werk,  3  onder wie ons almal ook vroeër gewandel het in die begeerlikhede van ons vlees toe ons die wil van die vlees en van die sinne gedoen het; en ons was van nature kinders van die toorn net soos ook die ander.  4  Maar God, wat ryk is in barmhartigheid, het ons deur sy grote liefde waarmee Hy ons liefgehad het,  5  ook toe ons dood was deur die misdade, lewend gemaak saam met Christus—uit genade is julle gered—  6  en saam opgewek en saam laat sit in die hemele in Christus Jesus,  7  sodat Hy in die eeue wat kom, kan betoon die uitnemende rykdom van sy genade in goedertierenheid oor ons in Christus Jesus.  8  Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: dit is die gawe van God;  9  nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie.  10  Want ons is sy maaksel, geskape in Christus Jesus tot goeie werke wat God voorberei het, sodat ons daarin kan wandel.

Dit is die gees wat lewend maak, want die tydelike vleeslike beelde en gelykenisse (die “letter”) is op die einde van die dag van geen nut nie. Dit is die geestelike lewe wat elke woord bevat en wat uit God se mond uitgaan, wat aan God se uitverkorenes die vermoë gee om bekwaam te wees vir elke goeie werk deur Christus wat daardie krag gee!

​Joh 6:63  Dit is die Gees wat lewend maak, die vlees is van geen nut nie; die woorde wat Ek tot julle spreek, is gees en is lewe.

2​Kor​ 3:5-8  Nie dat ons uit onsself bekwaam is om iets as uit onsself te bedink nie, maar ons bekwaamheid is uit God,  6  wat ons ook bekwaam gemaak het as dienaars van ‘n nuwe testament, nie van die letter nie, maar van die gees; want die letter maak dood, maar die gees maak lewend.  7  En as die bediening van die dood, met letters op klippe gegraveer, in heerlikheid was, sodat die kinders van Israel nie die oë kon vestig op die aangesig van Moses nie vanweë die heerlikheid van sy aangesig, wat tog moes vergaan,  8  hoeveel te meer sal die bediening van die Gees dan nie in heerlikheid wees nie?​​​

About 4windkoinonia

Want let op julle roeping, broeders: julle is nie baie wyse na die vlees nie, nie baie magtiges, nie baie edeles nie; maar wat dwaas is by die wêreld, het God uitverkies om die wyse te beskaam; en wat swak is by die wêreld, het God uitverkies om wat sterk is, te beskaam; en wat onedel is by die wêreld en wat verag is, het God uitverkies, en wat niks is nie, om wat iets is, tot niet te maak, sodat geen vlees voor Hom sou roem nie. (1Kor 1:26-29)
This entry was posted in Lees eers hier. Bookmark the permalink.